کاریزما اصطلاحی است که به قدرت رهبری و اثرگذاری فوقالعاده اطلاق میشود. یک فرد دارای شخصیت کاریزماتیک میتواند تاثیر عمیق و فوقالعادهای بر افراد پیرامون خود بگذارد. در رابطهی این افراد با سایرین، بیآنکه اعمال زور یا وعدهی پاداش در کار باشد حالت اطاعت و فرمانبرداری برقرار میشود.
خبر خوش این که ویژگی کاریزما اکتسابی است و افراد حتی اگر چنین ویژگیای را از بدو تولد با خود نداشته باشد نیز با استفاده از آموزشهای مناسب و صرف زمان کافی برای تمرین آموختهها، قادر خواهند بود به یک شخصیت کاریزماتیک تبدیل شوند.
در این یادداشت به بررسی ویژگیهای شخصیت کاریزماتیک میپردازیم. با مطالعهی دقیق این یادداشت و عمل به توصیههای ارائه شده و صرف زمان کافی برای تمرین و تثبیت آموختهها، قادر خواهید بود یک گام بلند به سوی داشتن شخصیت کاریزماتیک و اثرگذاری بیشتر بر افراد بردارید.
ظاهر یک فرد دارای شخصیت کاریزماتیک چگونه است؟
برای یک فرد دارای شخصیت کاریزماتیک، بیش از زبان بدن مناسب و تسلط بر مهارتهای فن بیان و سخنوری، توجه به وضع ظاهری اعم از حالتهای ناشی از عادات غذایی، مصرف متعادل کافئین و نهایتاً وضعیت پوشش لازم است.
درست است که نمیتوان صرفاً با توجه به ظاهر درمورد کسی قضاوت کرد، اما نمیتوان از تاثرات اولیه (در تلاش برای یافتن معادل فارسی عبارت انگلیسی فرست ایمپرشن) در نخستین برخورد، که مقدار زیادی از آن تحت تاثیر ظاهر شکل میگیرد غافل شد.
مضاف بر اینکه تاثرات اولیه، به مثابهی پیشنمایشی (پرایمینگ ذهنی) بر قضاوتهای بعدی که در بلندمدت انجام میشود خواهد بود.
به طور کلی بایستی به عنوان یکی از مهمترین بخشهای شخصیت کاریزماتیک، به ظاهر توجه ویژهای نشان داد. اصول اصلی لباس پوشیدن را میتوان در کتابهای اتیکت (+ و +) پیدا کرد.
این که در کدام مکان چه جور لباسی باید بپوشیم و تشخیص بدهیم چه لباسی با شخصیت و محیط و ارزشهای شخصی و جامعهی پیرامون ما سازگار است، مهارتی است که کسب آن همت و تلاش زیادی میطلبد.
علاوه بر لباس، باید بکوشیم با رعایت نظافت شخصی و تلاش برای حفظ تناسب اندام به کمک ورزش و اصلاح تغذیه، بدن متناسب و زیبایی داشته باشیم. چرا که این، نشان از سلامتی جسم و روحمان دارد.
در نهایت داشتن خواب باکیفیت، روحیهای سرزنده، بدنی سبک و سرحال و نهایتاً دمای مناسب بدن که با وقایع مختلف هماهنگ باشد از ویژگیهایی است که برای داشتن یک شخصیت کاریزماتیک باید به آن توجه ویژه داشته باشیم.
اهمیت مهارت متقاعدسازی درساختن شخصیت کاریزماتیک
مهارت متقاعدسازی عنصری مهم و حیاتی در ساخته شدن یک شخصیت کاریزماتیک است.
تعریف مهارت متقاعدسازی عبارت است از:
توانایی ترغیب کردن دیگران به انجام کاری که مدنظر ماست.
متقاعدسازی فرایندی مهم و استراتژیک است که قابل تبدیل به فرمولهای ثابت نیست. بدیهی است که کسب این مهارت، تنها با خواندن چند کتاب و مقاله که آن هم کپی دست چندم از ایدههایی است که پیش از این ارائه شده، میسر نیست.
اما اگر موفق شوید اصول آن را فراگرفته و با فراست و درایت در مکان و زمان مناسب به کار بگیرید، قادر خواهید بود در ذهن، قلب و جان افراد نفوذ کنید و چه قدرتی بالاتر از این؟
چه عواملی بر مهارت متقاعدسازی موثرند؟
شاید بشود عوامل موثر بر ویژگی متقاعدسازی را در سه عبارت خلاصه کرد:
- اعتبار
- اعتماد
- تخصص
درواقع لازم است برای کسب مهارت متقاعدسازی، در حدی که بتوان از آن به عنوان یک نقطهی اتکا در اکتساب و ساختن شخصیت کاریزماتیک بهره برد، به میزان قابل قبولی از هریک از عوامل نام برده در کیسه داشت.
عوامل موثر بر ایجاد اعتبار کدامند؟
اعتبار درواقع سنگ بنای مهارت متقاعدسازی است. به عبارت بهتر هرگاه شخصی در بین سایر افراد از اعتبار کافی برخوردار باشد، بی آن که بخواهد تلاش زیادی کند و از ابزارهای پیچیده استفاده کند قادر خواهد بود در اعمال نظرات خود به خوبی عمل کند.
اعتبار افراد عمدتا تحت تاثیر دو عمل قرار میگیرد:
- صلاحیت
- شخصیت
در توضیح صلاحیت، میتوان اینچنین گفت: افراد باید به این قضاوت برسند که شخص موردنظر، در موضوع مورد بحث دارای دانش و مهارت کافی است.
درمورد شخصیت نیز میتوان اینگونه گفت: هرگاه افراد متوجه شوند فرد به طور کلی از حسن نیت و درستکاری برخوردار است، به این معناست که آن فرد نزد سایرین اعتبار یافته است.
اعتمادسازی چگونه انجام میشود؟
برای تقویت اعتبار، بایستی زمینههای اعتماد دیگران به خود را افزایش دهیم و از نظر آنها به فردی متخصص تبدیل شویم.
وقتی افراد به ما اعتماد میکنند ما را به عنوان فردی صادق و درستکار میپذیرند و میدانند که به آنها و منافعشان احترام میگذاریم. متعاقباً این موضوع باعث میشود افراد راحتتر دیدگاههای ما را بپذیرند.
در ادامه به ذکر روشهایی برای جلب اعتماد افراد میپردازیم:
الف) به ارزشهای خود وفادار بمانید
مهمترین عاملی که باعث میشود دیگران به شما اعتماد کنند، این است که ابتدا خود به ارزشهای والای انسانی مانند صداقت، عدالتخواهی و نیکوکاری، پرهیز از دروغ و خیانت و الخ در هر شرایطی (یا در بیشتر اوقات!) پایبند باشید.
ب) زمینهی مشترک با مخاطبان ایجاد کنید
سعی کنیدگروهی که قصد دارید بر آنها اثر بگذارید را به خوبی بشناسید. سپس به دنبال راهی بگردید که به آنها نشان دهید با اهداف و ارزشهای آنان همسو هستید.
ج) به نظرات دیگران احترام بگذارید
درست است که هر نظری محترم نیست، اما تلاش کنید به دام پیشداوری نیفتید و قضاوت درمورد افراد را کمی به تعویق بیندازید. در این فاصله به نظرات دیگران به خوبی گوش کنید و راهی برای آغاز و ادامه دادن به گفتگو بیابید.
د) به منافع دیگران توجه کنید
ساختن ارتباط سالم، در گروایجاد روابط برد-برد است. نشان دهید به منافع دیگران توجه دارید و کاری کنید متوجه شوند در پی یافتن راهی هستید که هم منفعت آنها و هم منافع خودتان تامین شود.
به عبارت بهتر، باید نشان بدهید همه در یک جبهه هستند و تلاش برای منفعت یکی به معنای نفع سایرین است.
ه) به تعهدات خود وفادار بمانید
چه در تعلیمات دینی و چه در مکاتب مختلف بارها وبارها به اهمیت پایبندی به قول و قرارها تاکید شده است. ساختن حسن اعتبار یک عمر طول میکشد و خراب کردن آن یک شبه امکانپذیر است. مراقب باشید با بدعهدی کردن اعتماد دیگران را از دست ندهید.
داشتن دانش و تخصص چگونه به متقاعدسازی کمک میکند؟
شاید در ابتدای امر موضوع دانش و تخصص نسبت به شخصیت کاریزماتیک بیربط به نظر بیاید؛ اما در ادامه متوجه خواهید شد که داشتن تخصص چگونه با کمک به مهارت متقاعدسازی، در ایجاد یک شخصیت کاریزماتیک نقش ایفا میکند.
هنگامی که نظر یا نقل قولی را مطرح میکنید، حتماً به منابع موثقی که گفتهتان از آن برداشته شده است اشاره کنید. دربارهی ایدهها و نظرات خود تحقیق کنید و دادهها و اطلاعات تکمیلی دربارهی آن ارائه کنید، با افراد معتبر همگروه شوید، حمایت و تایید دیگران را هنگام اظهار نظر جلب کنید و نهایتاً تجربیات دست اول کسب کنید.
با انجام این کارها، در مسیر افزایش تخصص و در پی آن افزایش اعتماد دیگران و کسب اعتبار قرار خواهید گرفت.
سخن پایانی
از خاطر نبرید شخصیت کاریزماتیک چیزی نیست که از بدوتولد همراه با ما باشد و گوهر نایابی نیست که فقط در دست تعداد اندکی از افراد قرار داده شود.
درست است که این ویژگی، دارای ابعاد پیچیده و متعددی است اما این بدان معنا نیست که کسب آن غیرممکن است. به هر روی اگر میخواهید در جایگاه یک رهبر یا مدیر، اثرگذاری مطلوبی بر سایرین داشته باشید، بهتر است به ایجاد یک شخصیت کاریزماتیک اهمیت ویژه بدهید و برای آن تلاش کنید.

